Τι είναι οι Ασφαιρικοί Οφθαλμικοί Φακοί, και ποια η διαφορά τους με τους απλούς σφαιρικούς φακούς που έχουμε μάθει να φοράμε στα γυαλιά μας;

Τα κατάλληλα γυαλιά οράσεως παίζουν καθοριστικό ρόλο στον σύγχρονο τρόπο ζωής μας. Με τη διαρκώς αυξανόμενη χρήση ψηφιακών συσκευών και την συνεχή ενασχόληση με εργασίες σε κοντινή απόσταση, τα μάτια μας υφίστανται συνεχώς καταπόνηση. Τα γυαλιά οράσεως που είναι προσαρμοσμένα στις εξατομικευμένες οπτικές ανάγκες μας, συμβάλλουν στην ανακούφιση από τη δυσφορία και την καταπόνηση των ματιών που προκαλούνται από τα διαθλαστικά σφάλματα και την πρεσβυωπία, εξασφαλίζοντας παράλληλα γρήγορη προσαρμογή σε διαφορετικές αποστάσεις κατά τη χρήση υπολογιστών, tablet και smartphone.

Η βιομηχανία οφθαλμικών φακών προσπαθεί εδώ και πολλές δεκαετίες να βελτιώσει τον σχεδιασμό των φακών οράσεως, προκειμένου να ανταποκριθεί σε αυτή την αυξανόμενη ζήτηση για άνετη και καθαρή όραση.

Η υψηλή οπτική απόδοση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την σωστή τοποθέτηση του φακού μπροστά από τα μάτια [1] . Συνεπώς, τα εξατομικευμένα γυαλιά μπορούν να εξασφαλίσουν καλύτερη προσαρμογή τόσο σε όσους φορούν μονοεστιακά όσο και πολυεστιακά γυαλιά, χάρη στην άνεση και την ανώτερη οπτική εμπειρία που προσφέρουν [2]

Μια απο τις πιο σύγχρονες επιλογές σε οφθαλμικούς φακούς, είναι οι φακοί ασφαιρικής κατασκευής.

Στους απλούς σφαιρικούς φακούς, οι ακτίνες φωτός που έρχονται απο την περιφέρεια, διαθλώνται πολύ περισσότερο απο εκείνες το κέντρο του φακού, δημιουργώντας σημαντικές αποκλίσεις. Αυτή η διαφορά, ονομάζεται σφαιρική εκτροπή. Ο χρήστης των γυαλιών αντιλαμβάνεται τις σφαιρικές εκτροπές σαν θόλωση, ειδικά όταν δεν κοιτάζει ακριβώς μέσα απο το οπτικό κέντρο του φακού. Στις παρακάτω εικόνες  μπορούμε να  δούμε  και  να  συγκρίνουμε  μερικά  παραδείγματα.

Για να περιοριστούν αυτά τα προβλήματα, δημιουργήθηκαν οι ασφαιρικοί φακοί, οι οποίοι διαθέτουν μια μπροστινή επιφάνεια που δεν είναι σφαιρική. Έτσι, μειώνεται τόσο το πάχος του φακού όσο και οι εκτροπές και τα σφάλματα στην περιφέρεια, σε σύγκριση με τους αντίστοιχους σφαιρικούς.
Μια ακόμη πιο εξελιγμένη μορφή είναι οι διπλοασφαιρικοί φακοί, όπου και η μπροστινή και η πίσω επιφάνεια του φακού είναι ασφαιρικές. Αυτό το προφίλ κάνει το φακό ακόμη πιο λεπτό και με ακόμη λιγότερες παραμορφώσεις στην περιφέρειά του.

Συνοψίζοντας, οι ασφαιρικοί φακοί προσφέρουν:

• Πιο άνετη όραση σε όλη την επιφάνεια του φακού
• Πιο λεπτό φακό
• Αισθητά λιγότερο βάρος ( 6% έως 32% σε σχέση με έναν απλό φακό) [3]

Υπάρχει, επίσης, η επιλογή των φακών Freeform, οι οποίοι συχνά αποκαλούνται «ψηφιακοί» ή «εξατομικευμένοι» . Για αυτούς όμως, θα μιλήσουμε σε ένα επόμενο άρθρο.

Πηγές:
1. Pascual, E.; Gómez-Pedrero, J.A.; Alonso, J. Theoretical performance of progressive addition lenses with poorly measured individual parameters. Ophthalmic Physiol. Opt. 2023, 43, 244–253.

2. Han, S.C.; Graham, A.D.; Lin, M.C. Clinical Assessment of a Customized Free-Form Progressive Add Lens Spectacle. Optom. Vis. Sci. 2011, 88, 234–243

3. David A. Atchison (PhD) & Simon A. Tame (BAppSc(Optom) Performance of aspheric spectacle lenses.Pages 210-217 | Received 23 Apr 2009, Accepted 16 Nov 1992, Published online: 15 Apr 2021